اتحاد سرخ و سبز

آشا الگوهای پنهان در نظام‌های جهانی قدرت را ترسیم می‌کند. «اتحاد سرخ و سبز» یکی از این ساختارهاست: همکاری تاکتیکی و عمل‌گرایانه‌ای، مستند به شواهد، میان گروه‌های ترقی‌خواه چپ افراطی («سرخ» — مارکسیست‌ها، سوسیالیست‌ها، کمونیست‌ها و فعالان ضدامپریالیست) و شبکه‌های اسلام‌گرا («سبز» — عمدتاً گروه‌های هم‌سو با اخوان‌المسلمین و شاخه‌های آن).

با وجود ارزش‌های آشتی‌ناپذیر در زمینهٔ حقوق زنان، حقوق همجنس‌گرایان، دین و خداناباوری، این دو گرد دشمنان مشترک هم‌گرا می‌شوند: دموکراسی‌های غربی، سرمایه‌داری، ایالات متحده، اسرائیل و به‌طور کلی «امپریالیسم». همهٔ ادعاهای زیر به اسناد تاریخی دست‌اول، اسناد از طبقه‌بندی خارج‌شده، مدارک دادگاهی و پژوهش‌های علمی داوری‌شده مستند است. ایرانیان، یعنی شهروندان و مردم ایران، از رژیم جمهوری اسلامی جدا هستند؛ این تحلیل به اقدامات مستند دولتی و سازمانی می‌پردازد، نه به مردم ایران.

اتحادهای تاکتیکی به ارزش‌های مشترک نیاز ندارند؛ دشمن مشترک کافی است. همین است که الگوی سرخ و سبز را چنین پایدار و چنین خطرناک می‌کند.

تعریف اتحاد: اجزای «سرخ» و «سبز»

جزء «سرخ» از گروه‌های چپ افراطی / ترقی‌خواه تشکیل می‌شود که بر ضدیت با سرمایه‌داری، ضدیت با غرب و ضدیت با امپریالیسم تمرکز دارند. جزء «سبز» از گروه‌های اسلام‌گرایی تشکیل می‌شود که هدف بلندمدت اعلام‌شده‌شان حکومت اسلامی و اجرای شریعت در سراسر جهان است. رنگ سبز به‌طور سنتی با اسلام پیوند دارد.

بازیگر اصلی «سبز»: اخوان‌المسلمین، که در سال ۱۹۲۸ در مصر به دست حسن البنا بنیان گذاشته شد. این سازمان از طریق احزاب سیاسی علنی، مؤسسات خیریه و گروه‌های پوششی پنهان فعالیت می‌کند (برای نمونه شورای روابط آمریکایی-اسلامی، CAIR، در آمریکا؛ شاخهٔ فلسطینی آن حماس است).

آنان با هم متحد می‌شوند چون دشمنان بزرگ مشترکی دارند، هرچند از ارزش‌های یکدیگر بیزارند. فلسطین اصلی‌ترین دستاویز عاطفی است، اما شبکه‌های اخوان از این اتحاد برای اهدافی گسترده‌تر بهره می‌گیرند: مهاجرت گسترده برای افزایش جمعیت مسلمانان در غرب، قوانین «اسلام‌هراسی» که انتقاد از اسلام را محدود می‌کند، و نفوذ در دانشگاه‌ها، سازمان‌های غیردولتی و رسانه‌ها.

ریشه‌های تاریخی: تأثیر نازیسم بر اخوان‌المسلمین

بنیان‌های ایدئولوژیک اخوان‌المسلمین تأثیرات مستقیمی از دوران نازی را در خود دارد. حسن البنا آشکارا ستایشگر هیتلر و موسولینی بود. اخوان بخش‌هایی از ساختار، تبلیغات و شبه‌نظامیان جوان خود را از روی احزاب فاشیست / نازی الگوبرداری کرد؛ از جمله وفاداری تمامیت‌خواهانه به رهبر، نفرت از یهودیان به‌عنوان اصل سازمان‌دهندهٔ محوری، و توزیع ترجمه‌های عربی نبرد من و پروتکل‌های بزرگان صهیون.

حاج امین الحسینی، مفتی اعظم اورشلیم، در ۲۸ نوامبر ۱۹۴۱ در برلین با هیتلر دیدار کرد. او برای مقابله با یهودیان و نفوذ بریتانیا خواستار حمایت نازی‌ها شد، در تبلیغات با آنان همکاری کرد، برای یگان‌های وافن اس‌اس (از جمله لشکر بوسنیایی هندشار، Handschar) مسلمان جذب کرد، از رادیوی نازی پیام‌هایی در تحریک به خشونت علیه یهودیان پخش کرد و بر نابودی یهودیان در فلسطین و فراتر از آن پافشاری کرد. پس از جنگ جهانی دوم، مفتی با کمک اخوان‌المسلمین به مصر گریخت. البنا در سال ۱۹۴۶ او را نمایندهٔ رسمی اخوان برای عملیات فلسطین منصوب کرد. این یهودستیزی الهام‌گرفته از نازیسم با ایدئولوژی اخوان درآمیخت و بعدها شاخهٔ فلسطینی آن (حماس، بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۸۷) را شکل داد.

انتقال ایدئولوژیک به ایران: رسیدن اندیشه‌های اخوان‌المسلمین به خمینی

مفاهیم اخوان‌المسلمین از مرزهای فرقه‌ای گذشتند و در دهه‌های ۱۹۳۰ تا ۱۹۵۰ بر اسلام‌گرایی ایرانی اثر گذاشتند. نواب صفوی (مجتبی میرلوحی، ۱۹۲۴–۱۹۵۵)، روحانی ایرانی، فداییان اسلام را آشکارا با الگوبرداری از اخوان‌المسلمین بنیان گذاشت. صفوی در سفری به مصر در سال ۱۹۵۳، که سید قطب (برجسته‌ترین اندیشمند اخوان) ترتیب داده بود و بر آن نظارت داشت، با قطب دیدار کرد. صفوی اندیشه‌های اخوان و قطب را به آیت‌الله روح‌الله خمینیِ جوان معرفی کرد.

آثار مهم قطب (عدالت اجتماعی در اسلام، نشانه‌های راه) به فارسی ترجمه شد؛ علی خامنه‌ای خود دو اثر از آثار او را ترجمه کرد. خمینی از اتحاد شیعه و سنی در برابر دشمنان مشترک دفاع می‌کرد، که بازتاب فراخوان‌های البنا برای غلبه بر اختلافات فرقه‌ای بود.

انقلاب ۱۹۷۹ ایران: الگوی کلاسیک اتحاد سرخ و سبز

انقلاب ۱۹۷۹ ایران روشن‌ترین نمونهٔ تاریخی اتحاد سرخ و سبز در عمل است. مارکسیست‌ها، سوسیالیست‌ها و کمونیست‌های چپ افراطی (از جمله حزب توده و گروه‌های دیگر) و ملی‌گرایان سکولار با اسلام‌گرایان پیرو خمینی علیه شاه متحد شدند و مبارزه را ضدامپریالیستی و ضدغربی معرفی کردند.

دشمن مشترک: شاه + «امپریالیسم» غربی. حمایت چپ‌ها به اسلام‌گرایان کمک کرد تا در فوریهٔ ۱۹۷۹ سلطنت را سرنگون کنند. اسلام‌گرایان پس از رسیدن به قدرت، متحدان سرخ پیشین خود را تصفیه کردند. هزاران تن از چپ‌ها، کمونیست‌ها و اعضای گروه‌هایی چون سازمان مجاهدین خلق اعدام، زندانی یا تبعید شدند.

این الگو در تابستان ۱۹۸۸ («تابستان سرخ و خونین») به شکلی بی‌رحمانه تکرار شد: خمینی با حکمی دینی دستور اعدام زندانیان سیاسی را صادر کرد. از ژوئیه تا سپتامبر ۱۹۸۸، به تخمین ۳٬۰۰۰ تا بیش از ۵٬۰۰۰ زندانی (بسیاری از آنان از اعضای مجاهدین خلق و چپ‌های سکولار) در اعدام‌های دسته‌جمعی مخفیانه کشته شدند. بسیاری از آنان پیش‌تر دوران محکومیت خود را به پایان رسانده بودند. مستندات حقوق بشری این رویداد را جنایت علیه بشریت شناخته‌اند.

جلوه‌های امروزی و الگوهای ادامه‌دار

امروز این اتحاد از راه اعتراضات، دانشگاه‌ها، سازمان‌های غیردولتی، رسانه‌ها و سیاست عمل می‌کند. نمونه‌ها عبارت‌اند از تظاهرات مشترک ضداسرائیلی پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، برپایی چادرهای اعتراضی در دانشگاه‌ها، گروه‌های «کوئیرها برای فلسطین» و کارزارهای BDS (بایکوت، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم). شبکه‌های مرتبط با اخوان زبان چپ‌گرایانه («تقاطع‌گرایی»، «استعمارزدایی») را به کار می‌گیرند تا خشونت را «مقاومت» جلوه دهند. ایران همچنان به تأمین مالی و حمایت از حماس ادامه می‌دهد، با وجود اختلافات فرقه‌ای، و از «فلسطین» به‌عنوان موضوعی شکاف‌انداز بهره می‌گیرد تا انرژی چپ‌ها را علیه غرب و اسرائیل هدایت کند.

این اتحاد از سوی اسلام‌گرایان عمل‌گرایانه و موقت است. سوابق تاریخی (ایران ۱۹۷۹؛ مصر پس از بهار عربی) نشان می‌دهد که اسلام‌گرایان اغلب پس از تثبیت قدرت، شرکای چپ خود را کنار می‌گذارند.

نمونهٔ موردی امروز: اعتراضات «نه به پادشاه» (۲۰۲۵–۲۰۲۶)

اعتراضات «نه به پادشاه» (No Kings) مجموعه‌ای از تظاهرات سراسری و هماهنگ در ایالات متحده بود (به‌ویژه در ژوئن ۲۰۲۵، اکتبر ۲۰۲۵ و ۲۸ مارس ۲۰۲۶) که ائتلافی از بیش از ۲۰۰ تا ۵۰۰ گروه ترقی‌خواه سازمان داد، از جمله ایندیویزیبل (Indivisible؛ هماهنگ‌کنندهٔ اصلی)، جنبش ۵۰۵۰۱، مووآن (MoveOn)، اتحادیهٔ آزادی‌های مدنی آمریکا (ACLU)، کدپینک (CodePink) و دیگران. برگزارکنندگان مدعی حضور میلیون‌ها شرکت‌کننده در هزاران نقطه بودند و رویدادهای اصلی در مخالفت با سیاست‌های دولت ترامپ، اجرای قوانین مهاجرت و دخالت آمریکا در جنگ ۲۰۲۶ ایران برگزار شد.

عناصر سرخ بر زیرساخت سازمان‌دهی چیره بودند: گروه‌های وابسته به سوسیالیست‌ها و کمونیست‌ها (برخی با حمایت مالی نویل روی سینگام) از این سکو برای فراخوان به «انقلاب» استفاده کردند. عناصر سبز / هم‌سو با اسلام‌گرایان از طریق دسته‌های طرفدار فلسطین در آن جای گرفته بودند (برای نمونه کدپینک که پرچم‌های فلسطین آورد و اعتراضات را به مخالفت با سیاست آمریکا در قبال ایران، فلسطین، کوبا و ونزوئلا پیوند زد).

شورای ملی ایرانیان آمریکا (نایاک) رسماً مشارکت داشت؛ این شورا، که در وبسایت No Kings به‌عنوان شریک فهرست شده است، شعبه‌های ایرانی-آمریکایی خود را در چندین گردهمایی با پیام «نه به بمب. نه به پادشاه. نه به جنگ غیرقانونی» دربارهٔ ایران فعالانه بسیج کرد.

شبکهٔ مستند تأمین مالی

• ← بنیادهای جامعهٔ باز (شبکهٔ جورج سوروس) — دست‌کم ۳ میلیون دلار کمک مالی عمومی برای هزینه‌های جاری به ایندیویزیبل، سازمان‌دهندهٔ اصلی.
• ← شبکه‌های سوسیالیست / کمونیستِ با حمایت مالی نویل روی سینگام که مستقیماً مشارکت داشتند.
• ← زیست‌بوم‌های گسترده‌تر اهداکنندگان ترقی‌خواه (آرابلا ادوایزرز / صندوق سیکستین تِرتی، بنیاد تایدز، بنیاد فورد، بنیاد راکفلر، بنیاد نووو / خانوادهٔ وارن بافت) — حدود ۲۹۴ میلیون دلار کمک مالی به بیش از ۱۰۰ سازمان شریک.

این کمک‌ها کمک‌های عمومی برای هزینه‌های جاری این سازمان‌های غیرانتفاعی بود و به‌طور اختصاصی برای اعتراضات تعیین نشده بود؛ با این حال، این گروه‌ها آشکارا از این زیرساخت مالی برای بسیج استفاده کردند. مجموع شبکه: حدود ۵۰۰ گروه فعال با درآمد سالانهٔ مجموع حدود ۳ میلیارد دلار.

تفکر سیستمی: چرا این الگو اهمیت دارد

اعتراض‌ها یا شعارهای منفرد تنها نشانه‌های ظاهری‌اند. ساختار زیربنایی، هم‌گرایی تاکتیکی تکرارپذیری است: سرخ‌ها جمعیت، همدلی رسانه‌ها و دسترسی نهادی را فراهم می‌کنند؛ سبزها نیروی خیابانی، شبکه‌های تأمین مالی و روایت «قربانی» را. هر دو از این اتحاد سود می‌برند و در همان حال اهداف بلندمدت تضعیف نظام‌های لیبرال دموکراتیک را پیش می‌برند.

مردم ایران، مانند شهروندان هر جای دیگر، با اقدامات یا اتحادهای خارجی رژیم خود یکی نیستند. آشا این نقشهٔ شواهد را در راستای پاسخ‌گویی عمومی ارائه می‌کند. پیوند همهٔ منابع آمده است؛ از خوانندگان دعوت می‌شود آن‌ها را راستی‌آزمایی کنند و اسناد بیشتری در اختیار بگذارند.

شواهد، ساختار است. حقیقت نظر شخصی نیست؛ الگویی است که باید ترسیم شود.